maandag 15 november 2021

On paupers, princes and devout children / sobre pobres, princesas y niños devotas

 The case of Jacobus Philippus Bikkes Bakker I, II, III and IV (1664 – 1898)

Keywords: Genealogy, Bikkes Bakker, Bikkesbakker, 19th century, Society for Benevolence, Maatschappij voor Weldadigheid, poverty

versión español debajo


Some time ago, I published a blog about my forebear Maria Morriën (1841 – 1865). Her father was a civil servant working in the Colonies of the Society for Benevolence.[i] These institutions were meant to relocate and re-socialize the urban poor. After the death of her father, however, Maria became exactly as poor and destitute as the inmates of the Colonies.

Much has been written about the Colonies and their failure to ‘morally enhance’ the proletariat. Less attention has been paid, so I believe, to the failure of these institutions to take care for the families of their employees. The story about Maria sheds a light upon this theme, and so does the fate of her stepfather, Jacobus Philippus Bikkes Bakker IV (1827 - 1898). Because his story and that of his forebears might be of interest to his descendants in the America’s - Bikkesbakker -  I have decided to write this sequel in English. Realising that they do not all speak English, I have made a translation in Spanish using Google translate (see underneath).



November 23, 1848 Jacobus Philippus Bikkes Bakker IV (1827 – 1898) marries Aaltje Grevinga  (1819-1875), widow of a deceased civil servant in Veenhuizen, Drenthe, The Netherlands. Long I assumed that this JPBB IV was a former inmate of the Colonies himself, that is, a beggar. Like his new stepdaughter Maria, however, he starts off as the child of an employee of this institution and is raised and educated within the confines of the prisons of Veenhuizen and Ommerschans as the son of a civil servant. His father, Jacobus Philippus Bikkes Bakker III (1789 – 1852) is a former soldier who starts working as a warder in the institutions of the Society for Benevolence in 1839. For veterans, a department is created in the Colonies in 1826, where they mostly serve as warders and policemen to keep the colonists under control.[ii] In the archives of Drenthe there’s a confession of this soldier-father, admitting that he is not that good at administering things, and that his son (18) has actually done all the paper-work.[iii]

It is not this clever JPBB IV, but his veteran-father who asks the Minister of War in October 1847 permission to marry the young widow Aaltje, 30 years his junior. The manager of the Colonies disapproves of this plan,[iv] and so JPBB III remarries in June 1848 another widow of a deceased comrade.  When his son JPBB IV successively marries the very same Aaltje in November 1848, she is pregnant in her sixth month. This might have been the reason for the couple being expelled from the Colony, but it’s difficult to get the picture clear. What we do know is that JPBB IV has no job in 1848, and that the couple marries in Noordwolde, Friesland, some 40 kilometers north from Veenhuizen. We also know that Aaltje and step-daughter Maria are convicted for beggary in Heereveen, Friesland, in march 1850.[v] 

From 1850 – 1854 and for a short while in 1856 the family lives in Veenhuizen again, not as employees, but now truly as convicted beggars. Consecutive children are born in Ruimoord, Oosterhesselen (1857) and Veenoord, Sleen (1860). This suggests that JPBB IV has found work as a ‘polderwerker’, digging peet and canals to create new land - one of the worst, i.e. toughest and lowest paid jobs imaginable. The extended family moves to Zutphen (1863) and then tries her luck in Twente. Like many of his contemporaries JPBB IV becomes a worker in the textile-factories of Lonneker and Enschede. That’s also where his daughters marry and most of his grandchildren grow up. At an older age, he seems to have get a hold on a plot of land, the last records proudly declaring him to be a ‘farmer’. 

Baptized and raised as a Catholic, he’s a man of conviction: 1878 he signs a petition against the revision of the school-law and in favor of Catholic education.[vi] Dedicated he is as well: From Aaltjes first marriage, one daughter and one son, Hendrikus Johannes Antonius Morriën (1847 – 1917) have survived. Together, Aaltje and Jacob produce another seven children, six daughters and a son, three (!) of which reach a mature age. At the age of 49, JPBB IV remarries another widow, Aleida Johanna Reinink (1829 – 1921), mother of five, three of which are at that time under age. Hence, the utterly poor JPBB IV raises no less than twelve children and stepchildren, as well as the son of his stepdaughter Maria – my great-great-grandfather Arie Morriën.

Arie Morriën sr. (1861 - 1947) in his allotment garden in Amsterdam - Spaarndammerbuurt 

 devout children

In large parts of the Netherlands, having a second name long was a matter of social status. A double one generally alluded to even more prestige. Records show that this does indeed count for Jacobus (Philippus) Bikkes Bakker I and II, who belonged to the elite in The Netherlands and its former colonies in the 18th century. The origins of the curious double name, however, seem not to lie in worldly, but rather in religious prestige. Jacob Bickes Bakker I (1733 – 1771) is the only son of Dirk Jans Bakker (? - ?) and Suzanna Bickes (1697 - ?),  a couple living in Zaandam. At or before his twentieth birthday, he takes on the second names of both his parents, with the one of his mother at the front. In Dutch, Bakker is an utterly common name, like the English Baker (baker). “Bickes” was and still is a rather rare name, but in very pious Calvinist circles in Dutch Republic, it did ring a bell.

Albertus Bickes or Bickesius (? - ?) is said to have been a calvinist theologian and “semi-martyr” in The Palatine, one of the few aeras in the Holy Roman Empire that was neither Lutheran nor Roman Catholic. He may have stemmed from Bohemia, where the second name “Bikkes” is current and Calvinism is current too, but there are no records to show that. Because of the violence of the 30-years’ war (1618 – 1648), his son Jacob Bickes (1628 - ?) flees to the Dutch Republic, where he works as a modest laborer in the wool-factories of Leyden. In that city, he marries Anna Christina Wallin (or Valin; 1630 – 1679), a refugee from the same area in The Palatine. Five or six out of the nine children they get do not reach a mature age, but two of the deceased ones reach the status of Calvinist 'saints’. In 1665, a pamphlet is issued, meticulously describing the last days and hours in the life of Suzanna and Jacob Bickes I, 14 and 7 years old, victims of the Plague of 1664.[1] Firmly raised in the (true) faith, they do not fear death and die happily, praising the Lord and longing get to know Him. Between 1664 and 1740, the booklet is reprinted at least 18 times, showing that there was quite a market for such utterly pious children’s books.[2]

The last hours of Susanna Bickes and Jacob Bickes. 14th edition, 1713

click on the picture to go to the full text (google books) 

Only two sons of Jacob and Catharina survive: Jacob II (1667 – 1738) and Philippus (1670 - 1745). Son Jakob II manages to become a theologian, like his grandfather, and works as a dominee – a Calvinist priest – in Wateringen and Oostzaandam. It is most probably in honor of his grandfather and his famous deceased siblings that Jacob Bakker takes on the second name of his mother as well.


 As Jacob Bickes Bakker he embarks on the sailing vessel Persijnenburg on May 5, 1753 as a ‘consolator of the ill’, a protestant lay person with a pastoral function. After seven months of journey starting in Enkhuizen -with a month’ stay on the Cape of Good Hope- he arrives in the Dutch East Indies. There, he works as a bookkeeper and ‘sworn clerk’ at the police department of Makassar, on the Isle of Celebes. 1756, he marries Aletta Margaretha Hodenpijl, daughter of a Dutch merchant in Makassar. From 1761 - 1764, he works as the Resident i.e. the formal representative of the Dutch East India Company, in Selayar on the island of Celebes; and then, from 1764 - 1768 as Resident in Bima, on the island of Sumbawa.[vii] Then he seems to have left the Company to pursue his private business. Ever since 1757 he owned a Chialoup, a large sailing vessel with 23 - 35 boatsmen. With this ship and its skipper, Berend Jansz, he organizes rather profitable trade in luxuries and slaves within the Indonesian archipelago. On his way back to the Netherlands, he dies in January 1771 on the Cape of Good Hope.[viii]

Printed poem on the occasion of the marriage of JPBB II and his noble Lady; frontpage (1781) 

click on the image to go to the full text - goole books)

Jacobus Philippus Bikkes Bakker II (1760 - ??) is born in Makassar, probably as the oldest or even the only son. His father's ship De Hoop is legally transferred to him, possibly to cut on taxes.  Aged 19, he is enrolled at the University of Leyden to study Law. Aged 21, he marries Wilhelmina Margaretha Anna de Bruijn, a noble Lady affiliated to the family of Van Assendelft. A poem is written and printed to celebrate the occasion, a pedigree and a family-weapon are produced,[x] but the liaison turns out not to be very stable. October 15, 1787, the couple divorces “from table and bed” – the noble Lady disappearing with a highly-ranked officer to live in Belgium, France and other places. 

pedigree for JPBB II and his wife Wilhelmina de Bruyn, showing 15 family branches, one of which is unknown. On Wilhelmina's side, van Assendelft is mentioned three times - which seems not too clever from a genetic point of view. Click on the image to get the larger picture. 

Two years later JPBB II, who works as a lawyer for the court of Holland and teaches at Leyden University , has a son with Anna de Kok (1762 - 1815), an illiterate midwife in Leyden. The child is baptized and brandmarked as illegitimate, but JPBB II does acknowledge that he is the father of this Jacobus Philippus Bikkes Bakker III. He has bought seats for the children he would have liked to have in a (protestant) orphanage, in case he would die. Son JPBB III, however, is raised an old-Catholic by his mother Anna and his stepfather Nicolaus Hartog (1768 - 1816).[ix]

Baptism record of Jacobus Philippus Bikkes Bakker (III), Old-Catholic Church of Leyden, July 2, 1789

new horizons

In official records, the second name “Bikkes Bakker” is spelled in different ways: Bikkes Backer, Bickes Bakker, BikkeRs Bakker, Bikkesbakker, Bikkes Bakkes, Biekes Bakkes. These varieties included, there haven’t been many Bikkes Bakkers in The Netherlands, and there aren’t any left by now. With the death of Cornelia Bikkes Bakker (1860 - 1946), the name vanished from Dutch soil. 

Bastard-son JPBB III serves as a soldier in Amersfoort, ‘s Hertogenbosch and Hellevoetsluis. In Amersfoort he impregnates Magdalena Reiniera van Elsdijk (1802 – 1846), a girl who is 13 years younger.[xi] Three years later, in 1826, they marry and she gives birth to at least two sons, only one of which survives. A third male Bikkes Bakker, son of JPBB III's second wife dies at the age of 22.[xii] Hence, there is only one male Bikkes Bakker in the Netherlands left: the unfortunate, hardworking, pious and caring JPBB IV. He raises, as we have seen, shiploads of children, but he too, has only one male heir…

Cornelius Bikkes Bakker (1857 - ??) is born in Oosterhesselen, Drenthe and grows up in Lonneker, Overijssel. A worker and a pastry cook, he moves to Amsterdam (1885) and marries his stepsister Hendrika Margretha Sueters (1858 – 1915).[xiii] While living in the Spaarndammerbuurt, the couple gets a son and a daughter. Then they decide to look for new horizons in Argentina – a country that actively tries to attract ‘caucasian’ migrants. They leave Amsterdam in December 1888 on the ship "Zaandam" and settle as Cornelio Bikkesbakker and Enriqueta Sueters in the city of Concordia, some 400 km north of Buenos Aires on the bank of the Uruguay-river. They build up a life in this city and have at least another five children, four sons (Enrique, Juan, Luis and Pedro) and a daughter (Salvadora). 

The Roman Catholic Church has some difficulty with getting the second name right – children being baptized as Bikisbak and Bikkisbakkes. The officials registering the family in the second census of 1895 managed to make that even  worse: Bikescaker. However, the adaptation of Spanish first names and the marriages of their children with Spanish-speaking locals indicates a fairly successful migration to and integration in South America. Grandchildren moving further to Brazil and the United States, the name ‘Bikkesbakker’ has travelled from Europe to Asia and Africa, now to live on only in the  America’s.


The fate of migrants can be hard. Fleeing from violence, the German Bickes-branch must have fallen quite a bit on the social ladder of the 17th century. Within a single generation they recover, with Jakob entering the Calvinist clergy - possibly with the symbolic help of his deceased brother and sister and with the benjamin Philippus entering university as well. As Bikkes Bakker, they manage to become downright elite, with 'new money' from the colonies and, in the case of JPBB II, 'old money' of the nobility.

In the 19th century we see, more even than in our earlier story about Maria Morriën, a spectacular fall in social status, from semi-nobility to pauperism in two generations. The immediate cause for this is, of course, illegitimacy: the learned lawyer JPBB II, honorable Citizen of Leyden[xiv] somehow doesn’t manage to get children with his noble wife, but does so with a catholic midwife. The second cause may have been the French interlude and the Napoleonic wars. The bastard Bikkes Bakker is raised in a family that seems to have had at least some money, but looses a lot due to the unrest between 1795 - 1813. He serves the military, which is somehow honorable, and somehow not so much. The same can be said about his work as a ‘military colonist’ in Veenhuizen and Ommerschans, but at least he had a stable job there ….

The Society for Benevolence did not guarantee such stability for the wives and children of their employees, especially not if their conduct was not as impeccable as expected. Just south of the village of Noordwolde (Friesland) former inmates of the institutions, including women and children of former employees, reassembled in a so-called desperado-colony.[xv] Among those desperates we find JPBB IV and Aaltje Grevinga – six month pregnant and not yet married… The social distance between the semi-noble residence at South Rapenburg in Leyden, where JPBB II lived, and the peet bog in Friesland where his grandson JPBB IV squats a plot of land to build a hut, can hardly be bigger.

That, however, is about 170 years ago. Anno 2021, LinkedIn-profiles of descendants of Cornelis Bikkesbakker in Argentina and elsewhere seem to show that, ever since, many have climbed the social ladder again….


Alderik Visser

Groningen, November 2021; february 2022

with many thanks to Adolfo Bikkesbakker, Entre Rios, Argentina


sobre pobres, princesas y niños devotas

El caso de Jacobus (Philippus) Bikkes Bakker I, II, III y IV (1664 - 1898)


Hace algún tiempo publiqué un blog sobre mi antepasado Maria Morriën (1841 - 1865). Su padre era un funcionario que trabajaba en las Colonias de la Sociedad para la Benevolencia. [I] Estas instituciones estaban destinadas a reubicar y resocializar a los pobres urbanos. Pero después de la muerte de su padre, María y su madre se volvieron exactamente tan pobres e indigentes como los habitantes de las Colonias.

 Mucho se ha escrito sobre las colonias y su fracaso en "mejorar moralmente" al proletariado. Creo que se ha prestado menos atención al fracaso de estas instituciones en cuidar de las familias de sus empleados. La historia de María arroja luz sobre este tema, al igual que el destino de su padrastro, Jacobus Philippus Bikkes Bakker IV (1827 - 1898). Debido a que su historia y la de sus antepasados ​​podrían ser de interés para sus descendientesBikkesbakker en Argentina y  los Estados Unidos, he decidido escribir esta secuela en inglés. Pues, he realizado una traducción del texto sobre  en español, utilizando Google-translate. Puede que no sea perfecto, pero creo que es legible ...


23 de noviembre de 1848 Jacobus Philippus Bikkes Bakker IV (1827-1898) se casa con Aaltje Grevinga (1819-1875), viuda de un funcionario fallecido en la Colonia de Veenhuizen. Durante mucho tiempo supuse que este JPBB IV era un ex preso de las Colonias, es decir, un mendigo. Al igual que su nueva hijastra María, comienza como hijo de un empleado de esta institución y se cría y educa dentro de los confines de las prisiones de Veenhuizen y Ommerschans. Su padre, Jacobus Philippus Bikkes Bakker III (1789-1852) es un ex soldado que comienza a trabajar como guardián en estas instituciones de la Sociedad para la Benevolencia en 1839. Para los veteranos, se crea un departamento en las Colonias en 1826, donde en su mayoría sirven como guardianes y policías para mantener a los colonos bajo control. [ii] En los archivos de Drenthe hay una confesión de este padre-soldado, admitiendo que no es tan bueno administrando cosas, y que su hijo (18) realmente lo ha hecho todo el papeleo. [iii]

Lo más probable es que no sea este inteligente JPBB IV, sino su padre veterano quien le pide al Ministro de Guerra en octubre de 1847 el permiso para casarse con la joven viuda Aaltje, 30 años menor que él. El administrador de las Colonias desaprueba este plan, [iv] por lo que JPBB III se vuelve a casar en junio de 1848 con otra viuda de un camarada fallecido. Cuando su hijo JPBB IV se casa sucesivamente con la misma Aaltje en noviembre de 1848, ella queda embarazada en su sexto mes. Esta podría haber sido la razón por la que la pareja fue expulsada de la Colonia, pero es difícil tener una idea clara. Lo que sí sabemos es que JPBB IV no tiene trabajo en 1848 y que la pareja se casa en Noordwolde, Frisia, a unos 40 kilómetros al norte de Veenhuizen. También sabemos que Aaltje y su hijastra María son condenadas por mendicidad en Heereveen, Frisia, en marzo de 1850. [v]

De 1850 a 1854 y por un corto tiempo en 1856, la familia vuelve a vivir en Veenhuizen, no como empleados, sino ahora verdaderamente como mendigos. Los hijos consecutivos nacen en Ruimoord, Oosterhesselen (1857) y Veenoord, Sleen (1860). Esto sugiere que JPBB IV ha encontrado trabajo como 'polderwerker', cavando peet y canales para crear nuevas tierras, uno de los peores, es decir, los trabajos más duros y peor pagados imaginables. La familia extensa se traslada a Zutphen (1863) y luego prueba suerte en Twente. Como muchos de sus contemporáneos, JPBB IV se convierte en trabajador en las fábricas textiles de Lonneker y Enschede. Allí es también donde se casan sus hijas y la mayoría de sus nietos crecen. A una edad mayor, parece haberse apoderado de una parcela de tierra, y los últimos registros lo declaran con orgullo como un "agricultor". Bautizado y criado como católico, es un hombre de convicciones: 1878 firma una petición contra la revisión de la ley escolar, a favor de la educación católica. [Vi] Dedicado también: del primer matrimonio de Aaltjes, una hija y un hijo, Hendrikus Johannes Antonius Morriën (1847 - 1917) ha sobrevivido. Juntos, Aaltje y Jacob tienen otros siete hijos, seis hijas y un hijo, tres de los cuales llegan a la madurez. A los 49 años, JPBB IV se vuelve a casar con otra viuda, Aleida Johanna Reinink (1829 - 1921), madre de cinco hijos, tres de los cuales son en ese momento menores de edad. Por lo tanto, JPBB IV, extremadamente pobre, cría nada menos que once hijos e hijastros, así como el hijo de su hijastra María, mi tatarabuelo Arie Morriën.

niños devotos

En gran parte de los Países Bajos, tener un segundo nombre largo era una cuestión de estatus social. Una doble generalmente aludía a un prestigio aún mayor. Los registros muestran que esto sí cuenta para Jacobus (Philippus) Bikkes Bakker I y II, que pertenecía a la élite de los Países Bajos y sus antiguas colonias en el siglo XVIII. Los orígenes del curioso doble nombreno parecen res idir en el prestigio mundano, sino más bien en el religioso. Jacob Bickes Bakker I (1733 - 1771) es el único hijo de Dirk Jans Bakker (? - ?) y Suzanna Bickes (1697 - ?), una pareja que vive en Oost Zaandam. En o antes del vigésimo cumpleaños, toma los segundos nombres de sus padres. En holandés, Bakker es un nombre absolutamente común, como el inglés Baker (panadero). “Bickes” era y es un nombre bastante raro, pero en los círculos calvinistas muy piadosos de la República Holandesa, sonaba familiar.

Se dice que Albertus Bickes o Bickesius (? - ?) fue un teólogo calvinista y "semi-mártir" en El Palatino, una de las pocas áreas del Sacro Imperio Romano Germánico que no era ni luterana ni católica romana. Es posible que provenga de Bohemia, donde el segundo nombre “bickes” es corriente y el calvinismo también, pero no hay registros que lo demuestren. Debido a la violencia de la guerra de los 30 años (1618 – 1648), su hijo Jacob Bickes (1628 - ?) huye a la República Holandesa, donde trabaja como modesto peón en las fábricas de lana de Leyden. En esa ciudad se casa con Anna Christina Wallin (o Valin; 1630 – 1679), refugiada de la misma zona del Palatino. Cinco o seis de los nueve hijos que tienen no alcanzan la madurez, pero dos de los difuntos alcanzan la condición de 'santos' calvinistas. En 1665, se publica un folleto que describe minuciosamente los últimos días de Susanna y Jacob Bickes I, de 14 y 7 años, víctimas de la Peste de 1664. Firmemente criados en la (verdadera) fe, no temen a la muerte y mueren felices, alabando al Señor y anhelando llegar a conocerlo. Entre 1664 y 1740, el folleto se reimprime al menos 18 veces, lo que demuestra que había un gran mercado para libros infantiles tan piadosos.

Solo sobreviven dos hijos de Jacob y Catharina: Jacob II (1667 - 1738) y Philippus (1670 - 1745). Jakob II logra convertirse en teólogo, como su abuelo, y trabaja como dominee, un sacerdote calvinista, en Wateringen y Oostzaandam. Probablemente, en honor a su abuelo y sus famosos hermanos fallecidos, Jacob Bakker también toma el segundo nombre de su madre.


Como Jacob Bickes Bakker se embarca en el velero Persijnenburg el 5 de mayo de 1753 como “consolador de los enfermos”, un laico protestante con función pastoral. Tras siete meses de viaje partiendo de Enkhuizen -con una estancia de un mes en el Cabo de Buena Esperanza- llega a las Indias Orientales Holandesas. Allí, trabaja como contador y "empleado jurado" en el departamento de policía de Makassar, en la Isla de Célebes. 1756, se casa con Aletta Margaretha Hodenpijl, hija de un comerciante holandés en Makassar. De 1761 a 1764, trabaja como residente, es decir, el representante formal de la Compañía Holandesa de las Indias Orientales, en Selayar, en la isla de Célebes; y luego, de 1764 a 1768 como Residente en Bima, en la isla de Sumbawa.[vii] Luego parece haber dejado la Compañía para dedicarse a su negocio privado. Desde 1757 fue propietario de un Chialoup, un gran velero con 23 a 35 barqueros. Con este barco y su patrón, organiza un comercio bastante lucrativo de lujos y esclavos dentro del archipiélago indonesio. De regreso a los Países Bajos, muere en enero de 1771 en el Cabo de Buena Esperanza.[viii]

Jacobus Philippus Bikkes Bakker II (1760 - ??) nace en Makassar, probablemente como el hijo mayor o incluso el único. El barco de su padre, De Hoop, se le transfiere legalmente, posiblemente para reducir los impuestos.. A los 19 años, está matriculado en la Universidad de Leyden para estudiar Derecho. A los 21 años, se casa con Wilhelmina Margaretha Anna de Bruijn, una noble dama afiliada a la familia de Van Assendelft. Se escribe e imprime un poema para celebrar la ocasión (1781), se produce una genealogía y un arma familiar,[x] pero la relación resulta poco estable. El 15 de octubre de 1787, la pareja se divorcia "de la mesa y la cama": la noble dama desaparece con un oficial de alto rango para vivir en Bélgica, Francia y otros lugares. 
Dos años más tarde JPBB II, que trabaja como abogado de la corte de Holanda en Leyden tiene un hijo con Anna de Kok (1762-1815), una partera analfabeta de Leyden. El niño es bautizado y marcado como ilegítimo, pero JPBB II reconoce que es el padre de Jacobus Philippus Bikkes Bakker III. Ha comprado asientos para los niños que le hubiera gustado tener en un orfanato protestante, en caso de que muriera. El hijo JPBB III es criado viejo-católico por su madre Anna y su padrastro Nicolaus Hartog (1768 - 1816). [ix]

nuevos horizontes

En los registros oficiales, el segundo nombre “Bikkes Bakker” se escribe de diferentes maneras: Bikkes Backer, Bickes Bakker, BikkeRs Bakker, Bikkesbakker, Bikkes Bakkes, Biekes Bakkes. Incluidas estas variedades, no ha habido muchos Bikkes Bakkers en los Países Bajos, y ya no queda ninguno. Con la muerte de Cornelia Bikkes Bakker (1860-1946), el nombre desapareció del suelo holandés.

El hijo bastardo JPBB III sirve como soldado en Amersfoort, 's Hertogenbosch y Hellevoetsluis. En Amersfoort da a luz a Magdalena Reiniera van Eldsijk (1802 - 1846), una niña 13 años menor. [xi] Tres años después, en 1826, se casan y ella da a luz al menos dos hijos, de los cuales solo uno sobrevive. Un tercer hombre, Bikkes Bakker, hijo de la segunda esposa de JPBB III, muere a la edad de 22 años. [xii] Por lo tanto, solo queda un Bikkes Bakker en los Países Bajos: el desafortunado, piadoso y cariñoso JPBB IV. Como hemos visto, cría barcos llenos de hijos, pero él también tiene un solo heredero varón.

Cornelius Bikkes Bakker (1857 - ??) nació en Oosterhesselen, Drenthe y se crió en Lonneker, Overijssel. Trabajador y pastelero, se traslada a Amsterdam (1885) y se casa con su hermanastra Hendrika Margretha Sueters (1858 - 1915).[Xiii] Mientras viven en Spaarndammerbuurt, la pareja tiene un hijo y una hija. Entonces deciden buscar nuevos horizontes en Argentina, un país que intenta activamente atraer a los migrantes 'caucásicos'. Dejan Amsterdam en diciembre de 1888 y se establecen como Cornelio Bikkesbakker y Enriqueta Sueters en la ciudad de Concordia, a unos 400 km al norte de Buenos Aires en la ribera del río Uruguay. Construyen una vida como agricultores y tienen al menos otros cinco hijos, cuatro hijos (Enrique, Juan, Luis y Pedro) y una hija (Salvadora).

La Iglesia Católica Romana tiene algunas dificultades para acertar con el segundo nombre: los niños se bautizan como Bikisbak y Bikkisbakkes. Los funcionarios que registraron a la familia en el segundo censo de 1885 lograron empeorarlo aún más: Bikescaker. La adaptación de los nombres españoles y los matrimonios de sus hijos con los locales de habla hispana indica una migración y una integración bastante exitosa en América del Sur. Nietos que se mudaron más lejos a Brasil y Estados Unidos, el nombre 'Bikkesbakker' ha viajado desde Europa a Asia y África, ahora para vivir solo en América.


El destino de los migrantes puede ser difícil. Huyendo de la violencia, la rama alemana de Bickes debe haber caído bastante en la escala social del siglo XVII. En una sola generación se recuperan, con Jakob ingresando al clero calvinista, posiblemente con la ayuda simbólica de su hermano y hermana fallecidos. Como Bikkes Bakker, se las arreglan para convertirse en la élite, con 'dinero nuevo' de las colonias y, en el caso de JPBB II, 'dinero viejo' de la nobleza.

En el siglo XIX vemos, más incluso que en nuestra historia anterior sobre Maria Morriën, una caída espectacular del estatus social, de la seminobleza al pauperismo en dos generaciones. La causa inmediata de esto es, por supuesto, la ilegitimidad: el erudito abogado JPBB II, honorable ciudadano de Leyden [xiv] de alguna manera no logra tener hijos con su noble esposa, pero lo hace con una partera católica. La segunda causa puede haber sido la guerra. El bastardo de Bikkes Bakker se cría en una familia que parece haber tenido algo de dinero, pero que pierde mucho debido a los disturbios entre 1795 y 1813. Sirve al ejército, que de alguna manera es honorable, y de alguna manera no tanto. Lo mismo puede decirse de su trabajo como 'colono militar' en Veenhuizen y Ommerschans, pero al menos tenía un trabajo estable allí….

La Sociedad para la Benevolencia no garantizaba tal estabilidad a las esposas e hijos de sus empleados, especialmente si su conducta no era tan impecable como se esperaba. Justo al sur de la aldea de Noordwolde (Frisia), ex presos de las instituciones, incluidas mujeres e hijos de ex empleados, reunidos en una llamada colonia de desesperados. [Xv] Entre esos desesperados se encuentran JPBB IV y Aaltje Grevinga - seis meses embarazada y aún no casada… La distancia social entre el chic Rapenburg en Leyden, donde residía JPBB II, y el pantano de Frisia, donde su nieto JPBB IV ocupa un terreno para construir una choza, difícilmente puede ser mayor.

Eso fue hace unos 170 años. Anno 2021, los perfiles de LinkedIn de los descendientes de Cornelis Bikkesbakker en Argentina y en otros lugares parecen mostrar que, desde entonces, muchos han vuelto a subir la escalera….

[i] In Dutch: Maatschappij voor Weldadigheid. Social experiment (1818 – 1859) instigated by General Johannes van den Bosch to replace and re-socialize the urban poor. Either they got plots of land to learn to work as a farmer (so-called ‘free colonies’) or they were transferred to (semi-)prisons in Veenhuizen and Ommerschans to work and to be disciplined. See (e.g.) The ensemble of remaining buildings in Drenthe and Overijssel as well as in Belgium have been added to the list of UNESCO World Heritage in 2021.

En holandés: Maatschappij voor Weldadigheid. Experimento social (1818-1859) instigado por el general Johannes van den Bosch para reemplazar y resocializar a los pobres urbanos. O consiguieron parcelas de tierra para aprender a trabajar como agricultores (las llamadas "colonias libres") o fueron trasladados a (semi) prisiones en Veenhuizen y Ommerschans para trabajar y ser disciplinados. Véase (por ejemplo) El conjunto de edificios restantes en Drenthe y Overijssel, así como en Bélgica, se ha agregado a la lista del Patrimonio Mundial de la UNESCO en 2021.

[ii] The department for veterans existed from 1826 – 1859. Unlike other ‘colonists’, they were allowed to drink alcohol.

El departamento de veteranos existió entre 1826 y 1859. A diferencia de otros "colonos", se les permitía beber alcohol.

[iii] Drents Archief te Drenthe, Correspondentie MvW; Deel: 317, Ommerschans, archief 186, inventaris­num­mer 317, Ingekomen brieven; 5 maart 1818 - 29 december 1847. The confession is made december 23, 1845

[iv] Drents Archief te Drenthe, Correspondentie MvW. Deel: 346, Onbekend, archief 186, inventaris­num­mer 346, Ingekomen brieven; 5 maart 1818 - 29 december 1847. Frederiksoord, 5 november 1847; “… waarbij een verzoekschrift van den veteraan Bikkes Bakker om met de Wed. Morriën een huwelijk te mogen aangaan, hetwelk voor haar onderhoud misschien wel van belang zoude zijn, maar dat overigens, mijns oordeels, in verschillende opzigten aan bedenking onderhevig is, waarom het niet kan worden aanbevolen.” Signed by J. van Konijnenburg, general manager of the Colonies, 1841 – 1848.

“… Por medio de la cual una petición del veterano Bikkes Bakker para lidiar con el miércoles. Morriën para contraer matrimonio, lo que, tal vez, sería importante para su manutención, pero que, en mi opinión, es cuestionable en varios aspectos en cuanto a por qué no puede recomendarse ". Firmado por J. van Konijnenburg, director general de las Colonias, 1841-1848.

[v] Rolboeken arrondissementsrechtbank Heereveen, Aktedatum 26-03-1850.

[vi] Adressen van bezwaar van rooms-katholieken tegen het ontwerp van wet, houdende herziening der Wet van 13 augustus 1857 (S. 103) tot regeling van het lager onderwijs (1878) uit Groningen, Friesland, Drenthe en Overijssel, Den Haag, archief 2.02.04inventaris­num­mer 4541

[1] Laetste uyren van Susanna Bickes, oudt 14 jaren, en de laetste woorden van Jacob Bickes, oudt 7 jaren, beyde zaligh in den Heere ontslapen, in Leyden, den 1 sept. en 8 aug. 1664. Noch is hier by-gevoeght de beschrijvinge der drie aenmerckensweerdige wonderen, als de pestilentie, comeet- of staert-ster en het scheuren der boomen; voorgevallen in den jare 1664. UIn fact, the first part of the book, abput Susanna, was reprinted until 1850, and was re-issued in 1996 (!).

[2] Groenendijk, L. F. (1997). Een kinderboek uit de Gouden Eeuw: de "euthanasie" van Susanna en Jacob Bickes. Nederlands Tijdschrift voor Opvoeding, Vorming en Onderwijs, 13(6), 316-331; 

[vii] Right at the start of this new job, he waged a war against a local prince. In retrospect, a Dutch-Indonesian Newspaper called him ‘the most incompetent man to lead such an endeavor.Onze betrekkingen tot Lombok. De Locomotief, Semarangsch handels- en advertentieblad, 10 november 1894

[ix] Anna de Kok has another 'pre-child' in 1786 with another man. When she marries Nicolaus (Nicolaas) Hartog in 1792, she does so under conditions. In the 1792-will, all her (eventual) children, including the 'pre-children' get an equal share of the heritage, in case she would die; the step-father will take full custody over all children until they wouyld become 25. In 1794, she changes her will (one-sided), stipulating that only the 'pre-children'would get a share, and that her father and a good friend would become custodians. When she dies (1815), there may have been not so much left for Jacubus Philippus III - the wars ruining a lot of merchants, including his stepfather.

Anna de Kok tiene otro 'pre-niño' en 1786 con otro hombre. Cuando se casa con Nicolaus (Nicolaas) Hartog en 1792, lo hace bajo condiciones. En el testamento de 1792, todos sus (eventuales) hijos, incluidos los 'pre-niños' obtienen una parte igual de la herencia, en caso de que ella muriera; el padrastro asumirá la custodia total de todos los niños hasta que cumplan 25 años. En 1794, ella cambia su testamento (unilateral), estipulando que solo los 'pre-niños' recibirían una parte, y que su padre y un buen amigo se convertiría en custodios. Cuando ella muere (1815), puede que no haya quedado mucho para Jacubus Philippus III: las guerras arruinaron a muchos comerciantes, incluido su padrastro.

[x] Catalogus van de prentverzameling der gemeente Leiden, Deel 2 (1906 – 1907). Ingang 4269. The entry suggests that the genealogy covers 16 family-branches, of which Bikkes and Backer are two separate lines. 

La entrada sugiere que la genealogía cubre 16 ramas familiares, de las cuales Bikkes y Backer son dos líneas separadas.

[xi] a.k.a Maria Magdalena van Eldijk, without the -s.

[xii] Pieter Bikkes Bakker (1849 – 1871), son of his second wife Wilhelmina Sophia Leemans (1808 – 1863). Born in Veenhuizen, worked there as a clerk and died there, aged 22.

[xiii] Daughter of Karel Sueters (1821 – 1863) and Alida Johanna Heinink (1829 – 1921). Alida remarried JPBB III in october 1876, introducing daughter Hendrika (aged 18) to her new step-brother Cornelis (19). They married 9 years later.

[xiv] He is mentioned to be a first-class citizen (‘Groot Poorter’) of the city, but doesn’t actually pay the (double) fee to get that honor. See: Register van poorterinschrijvingen J, inventarisnummer 1270, blad 209; October 15, 1781

Se menciona que es un ciudadano de primera clase ("Groot Poorter") de la ciudad, pero en realidad no paga la tarifa (doble) para obtener ese honor.

zaterdag 17 oktober 2020

Middenstand bij de kerk

Over de Kerkstraat in Zuidhorn en haar bewoners


Genealogische data van de personen die voorkomen in het artikel: Middenstand bij de Kerk, alsmede hun kinderen en kindskinderen.

De DTB van Zuidhorn zijn inmiddels gedigitaliseerd en te raadplegen via; de begraafboeken ontbreken echter - ook bij - waardoor het gissen blijft naar overlijdens van vóór 1811.


Beukema, Heerke Wibbes (ook: Wobbes; 1782 - 1825), kleermaker te Zuidhorn, zoon van winkelier Wibbe Heerkes[1] en Martje Sikkes

Gedoopt te Zuidhorn op 28 juli 1782 – overleden te Zuidhorn op 21 sept. 1825 (belijdenis: 28 maart 1806)

Op 29 oktober 1808 gehuwd met Hiske Jans, gedoopt te Noordhorn op 10 november 1776 als dochter van Jan Pieters en Hiske Timens – overleden Zuidhorn op 31 oktober 1813


·        Geeske, geboren 28 mei 1811, gedoopt 8 juni te Zuidhorn (wsl. als zuigeling overleden)

·        nn man; levenloos geboren 18 juni 1812 (akte 15)

·        nn man; levenloos geboren 18 juni 1812 (akte 19)

·        nn vrouw; levenloos geboren 31 oktober 1813

Hiske overlijdt bij de bevalling van het laatste kind. 

hertrouwt op 7 juni 1815 te Zuidhorn met 

Doetje Jacobs Pluiter, dienstmaagd, gedoopt 29 november 1789 Obergum, Winsum als dochter van Jacob Roelfs en Hinderkje Jacobus –  overleden te Zuidhorn op 26 juni 1843

Doetje hertrouwt op 11 juli 1834 in Zuidhorn met Lammert Gerbens Westra, gedoopt 14 februari 1773 te Oenkerk als zoon van Gerben Binnes en Tjitske Lammerts. Hij overlijdt 15 november 1837 in behuizing 131 staande bij de Kerkstraat. Daar overlijdt ook Doetje in 1843.

Friesenhaan, Willem (?? – 1804) Soldaat, schoenmaker

Geboren ?? te Doesburg (mogelijk: Hummelo en Keppel), overleden te Groningen op 17 november 1804, infanterist bij het 1e bataljon van het Oranje Regiment uit Gelderland o.l.v. Luitenant Generaal Stuart, in de compagnie van Luitenant Colonel Drable.

Gehuwd op 19 augustus 1794 te Groningen met Margje (Marchien, Margien) Zwarts (Swarts), geboren ? 1777 te Deventer, overleden te Garmerwolde, Ten Boer, 14 december 1829.

Zij hertrouwt ?? met Casper Bilek (Billek, Billeck), een schoenlapper uit Koblenz (geboren ca. 1789). Hij doet o.a. dienst als plaatsvervanger in het leger. Tijdens een verlof gaat hij op bezoek bij zijn stiefzoon Fredrik aan de Oude Straat in Zuidhorn, en overlijdt daar op 5 juli 1832 

Kinderen (onvolledig):

                 Frederik Willem (Fredrik) Friesenhaan, gedoopt 20 juni 1798 te Groningen – overleden 24-04-1869 te Groningen (zie hieronder)

                 Anna Maria Josepha Billeck, geboren 24 april 1813 te Groningen, overleden 11 Oktober 1887 te Groningen

                 Johannes Billek, geboren 14 maart 1816 – overleden ?? voor 1818

                 Johannes Bilek, geboren ca. 1818 – overleden 29 april 1820


Friesenhaan, Frederik Willem (1798 – 1869), Schoenmaker te Zuidhorn (Oude Straat)

Huwt 9 november 1822 te Appingedam met Aaltje Jacobs Boerema, gedoopt te Appingedam op 16 maart 1791 – overleden vóór november 1823 (haar broer Jan Jacob overlijdt in oktober 1823; mogelijk tgv een epidemie)

Hertrouwt 15 november 1823 te Zuidhorn met Dietje Tonnis Mulder, Dochter van Tonnis Reinders (Mulder), geboren 7, gedoopt 31 januari 1802  te Zuidhorn, overleden 27 april 1841 te zelfder plaatse

Kinderen (allen geboren te Zuidhorn):

                 Eikolina, geboren 29 november 1824, overleden 27 mei 1870 te Groningen

                 Martha, geboren 16 april 1828, overleden 28 januari 1894 te Munnekezijl

                 Willem, geboren 10 februari 1831, overleden 30 mei 1898, overleden 30 mei 1898 te Zuidhorn

                 Barberdina, geboren 28 november 1833, overleden 13 oktober 1863 te Zuidhorn

                 Jantje, geboren 29 augustus 1836, overleden 23 juni 1839 te Zuidhorn

                 Tonnis, geboren 25 oktober 1839, overleden 17 april 1864 te Zuidhorn, schoenmakersknecht

Friesenhaan, Willem (1831 – 1898) Schoenmaker te Zuidhorn (Kerkstraat)

Gehuwd op 13 september 1857 (een ‘moetje’) met Marijtje Hovinga, geboren te Sebaldeburen op 23 november 1821, overleden te Zuidhorn, 28 mei 1887)

Kinderen (allen geboren te Zuidhorn)

                 Frederik Willem Friesenhaan, geboren 9 november 1857,  overleden 22 juni 1930 te Zuidhorn

                 Trijntje, geboren 12 april 1860, overleden 3 april 1863

                 Trijntje, geboren 3 augustus 1864, overleden 22 maart 1937 te Grootegast


Friesenhaan, Frederik Willem (1857 – 1939), schoenmaker te Zuidhorn (Kerkstraat)

Huwt op 15 mei 1899 te Zuidhorn met Enje Westra, geboren op 10 maart 1871 te Den Horn, gemeente Aduard – overleden 22 mei 1957 te Zuidhorn


                 nn, Groningen, 28 juni 1900

                 Willem Lambertus, geboren te Groningen, 26 mei 1901, overleden 4 december 1933 te Zuidhorn, koperslagersknecht

                 Grietje Maria, geboren 23 december 1904, overleden 27 november 1999 te Zuidhorn

                 Maria Alida, geboren 19 april 1906 te Groningen, overleden 30 december 2001 te Alkmaar

 Israels, Salomon Sanders (1807 - 1869), Vleeschhouwer te Zuidhorn

Geboren op 21 maart 1807 te Sappemeer als zoon van Sander Jacobs Israels en Judith van Geuns, overleden op 21 november 1869 te Zuidhorn

Op 6 juni 1844  Gehuwd met Lea Simons Levie, geboren 23 augustus 1822 te Sappemeer als dochter van Simon Meijer Levie en Saartje Lazarus Wedda, overleden op 5 november 1900 te Zuidhorn

Kinderen (allen geboren te Zuidhorn)

  • ·         Saartje, geboren 27 juni 1845, overleden 15 april 1919 te Groningen
  • ·          Sander, geboren 2 februari 1847, overleden 29 november 1910 te Zuidhorn, veehandelaar
  • ·         Simon, geboren 23 april 1849, overleden 10 november 1902 te Zuidhorn, veehandelaar
  • ·        Judik (ook: Judith), geboren 3 juni 1851, overleden 15 augustus 1917 te Peize
  • ·        Levie, geboren 24 april 1853, overleden 15 maart 1870 te Zuidhorn
  • ·        Meijer, geboren 2 april 1855, overleden?; op 23 januari 1889 te Amsterdam gehuwd met Judith Vierra. Woont zowel in Groningen als in Amsterdam op zeer veel verschillende adressen
  • ·        Roosje, geboren 29 november 1856, vermoord op 16 april in Sobibor
  • ·        Jonas, geboren 23 januari 1859, vermoord op 16 april 1843 in Sobibor
  • ·        Hanne, geboren 10 januari 1862, overleden 8 augustus 1912 te Aduard

Lijfering, Cornelis Alles (ook: Kornelis, Lijffering; 1745-1831); boer aan de Oostergast; 1798 – 1808 lid van het provisorisch gemeentebestuur tijdens de Bataafse Republiek.

gedoopt 28 november 1745 te Zuidhorn als zoon van Alle Lijfering(e) uit Niebert en Bouwgje (Boukje, Bouktje) Kornelis uit Zuidhorn, overleden 17 oktober 1831 te Zuidhorn

Gehuwd op 17 mei 1769 met

Geertje Tonnis (Tonnjes) geboren aan de Oostergast te Zuidhorn (en dus een buurmeisje), gedoopt op 10 juli 1744 als dochter van Tonnis Derks en zijn huisvrouw Grietje (Brands), overleden op of na 5 mei 1782. Het paar laat de kinderen in de NH-kerk dopen, maar wordt zelf pas op 12 maart 1779 lidmaat van de kerk.

Gehuwd op 2 juli 1784 met

Anje Jacobs (Roelfzema (Roelfsema)), gedoopt 14 juli 1754 te Zuidhorn als dochter van Jacob Roelofs (diaken) en Antje Brands, eveneens  wonende aan de Oostergast - overleden 29 december 1842 te Zuidhorn. Belijdenis op 19 april 1781.

kinderen 1e huwelijk

  1. ·        Bouwgje (Bouwkje, Liefring), gedoopt 11 februari 1770, overleden 30 juli 1834 te Grootegast
  2. ·        Grietje, gedoopt 3 november 1771, huwt in 31 juli 1806 met Klaas Roelfs uit Niehove, [belijdenis te Zuidhorn 1 augustus 1806; vertrek naar Niehove 11 december 1806]; begraven te Niehove op 26 oktober 1807, 10 dagen na de geboorte van haar eerste en enige kind, eveneens een Grietje.
  3. ·        Antje I, geboren tussen 5 en 6 november, gedoopt 13 november 1775, gehuwd op 2 mei 1810 met Hindrik Harms (Poppema), overleden 26 februari 1826 te Aduard
  4. ·        Tonniske (Tunske) Kornelis (Lievering), geboren ? april, gedoopt 12 mei 1782 te Zuidhorn (“zijnde nu drie weken oud”) – overleden te Aduard op 8 februari 1871

Kinderen 2e huwelijk

  • ·        Antje II, geboren 29 november, gedoopt 11 december 1785 te Zuidhorn – overleden 16 september 1869 te Zuidhorn 
  • ·        Alle, geboren 11 februari, gedoopt 9 maart 1787 te Zuidhorn – overleden ?? (wsl. als zuigeling / kind)
  • ·        Aske, geboren 21 november, gedoopt 19 december 1790 te Zuidhorn -  overleden 29 oktober 1872 te Zuidhorn
  • ·        Jakob Roelfs (1793 – 1845, zie hieronder)


Lijfering, Jacob Roelfs (1793 - 1845), landbouwer aan de Oostergast, huis nummer 6

geboren 12 augustus, gedoopt 25 augustus 1793 – overleden 13 mei 1845 te Zuidhorn

Gehuwd op 30 augustus 1818 met

Zwaantje (Swaantje) Jakobs Rietsema (Rietzema), gedoopt 11 september 1796 te Oldehove als dochter van Jacob Jans en Reinje Eisses, overleden op 1 juli 1866 te Zuidhorn

Kinderen (alleen nummer 1 niet geboren in Zuidhorn):

·        Jacob Jans, geboren 29 november 1819 te Oldehove, overleden 5 mei 1882 te Zuidhorn, koopman, herbergier

  1. ·        Anna, geboren 19 februari 1821, overleden 2 oktober 1911 te Aduard
  2. ·        Reinje, geboren 12 september 1823, overleden 16 april 1826 te Zuidhorn
  3. ·        Kornelis Alles, geboren 27 oktober 1825, overleden 11 december 1913 te Zuidhorn
  4. ·        Reinje, geboren 8 januari 1829, overleden 3 augustus 1891 te Zuidhorn
  5. ·        Alle Kornelis, geboren 4 april 1832, overleden 12 februari 1880 te Noordhorn
  6. ·        Pieter, geboren 5 mei 1835, overleden 4 juli 1910 te Oldehove
  7. ·        Harm, geboren 10 januari 1838, overleden 6 april 1912 te Bedum


Tonnis Reinders (Mulder) (1759 – 1835), winkelier te Zuidhorn

Gedoopt 9 september 1759 te Farmsum als Tonnijs, zoon van Reinder Jans en Dietje Jacobs, overleden 3 augustus 1835 te Zuidhorn

Doet op 8 april 1784 belijdenis in de NH kerk te Zuidhorn, vertrekt op 15 december van hetzelfde jaar naar Grijpskerk, keert op 21 juni 1788 terug naar Zuidhorn

Op 20 (proclamatie) en 25 mei 1788 te Grijpskerk en Zuidhorn gehuwd met Ninkje (Ninktje) Onnes uit Zuidhorn, gedoopt 20 november 1757 te Zuidhorn als dochter van Onne Ninks en Bouwgje Jans, overleden tussen maart 1793 en juli 1794

Op 22 juni (proclamatie) 7 juli 1794 te Grijpskerk en  Zuidhorn gehuwd met Eke (Eijke, Eitje, Yetje) Jacobs (de Vries), gedoopt 25 juni 1769 te Lutjegast als dochter van Jakob Wieberts (de Vries)  en Barber Pieters, overleden 3 maart 1835 te Zuidhorn.

Kinderen (allen geboren te Zuidhorn; patroniem wordt vaak wel, soms niet gebruikt; achternamen pas ná 1826 in gebruik)

1e huwelijk

  1. ·        Bouwgje, geboren 25 maart, gedoopt 7 april 1789, overleden vóór 1791?
  2. ·        Bouktje (Boukje), geboren 17 mei, gedoopt 23 mei 1791, overleden 7 maart 1860 te Kommerzijl, gemeente Grijpskerk, naaister, huwt tweemaal een timmerman
  3. ·        Dietjen, geboren 7 februari, gedoopt  3 maart 1793, overleden vóór 1802 (?)

2e huwelijk

  1. ·        Reinder Tonnis, geboren 25 november, gedoopt 14 december 1794. Overleden vóór 1797
  2. ·        Jacob, geboren 4 januari, gedoopt 17 januari 1796, Overleden ??? 
  3. ·        Reinder Tonnis Mulder (1797 – 1877, zie verderop)
  4. ·        Pieter Tonnis Mulder, geboren 9 januari, gedoopt 26 januari 1800 te Zuidhorn  , overleden 4 januari 1843, landbouwer te Zuidhorn
  5. ·        Dietje Tonnis, geboren 7 januari, gedoopt 31 januari  1802, overleden 27 april 1841 te Zuidhorn, naaister, e.v. schoenmaker Frederik Friesenhaan (zie elders) 
  6. ·        Barberdina, geboren 28 maart, gedoopt 29 april 1804, overleden 11 februari 1871, dienstmaagd, huwt een smid te Noordhorn
  7. ·        Jantje, geboren 15 januari, gedoopt 2 februari 1806, overleden 25 januari 1863 te Zuidhorn, winkelierster (zie verderop: Poppema)
  8. ·        Trijntje, geboren 10 mei gedoopt 5 juni 1808, overleden 12 mei 1887 te Grijpskerk, huwt een schoenmaker
  9. ·        Jaaptje, geboren 25 oogstmaand (augustus), gedoopt 16 herfstmaand (september) 1810 , overleden 2 januari 1895 te Zuidhorn, huwt een horlogemaker
  10. ·        Aaltje, geboren 23 oktober 1812 te Zuidhorn, overleden  25 mei 1879  te Leens, dienstmeid, gehuwd met een daglooner.[2]

Mulder, Reinder Tonnis (1797 – 1877), ontvanger der plaatselijke belasting,

Geboren op 30 oktober, gedoopt op 19 november 1797 te Zuidhorn als zoon van Tonnis Reinders en Eikje Jacobs, overleden te Zuidhorn op 12 april 1877.

Gehuwd op 11 januari 1829 te Zuidhorn met

Grietje Sikkens, gedoopt op 10 maart 1799 in de Martinikerk te Groningen, geboren aan de Herestraat als dochter van koopman Wiert Willem Sikkens en Roelfje van der Vlag(h) – overleden 19 maart 1843 te Zuidhorn

Grietje huwde eerder, op 17 juli 1818, in Zuidhorn met

dr. Hotze (Hitze) Dirksz Heslinga, heel- en vroedmeester te Zuidhorn. Hotze is de jongste zoon van de doopsgezinde handelaar Dirk Brefo (Brifo) Heslinga uit Bolsward en Trijntje Hotzes van der Meulen uit Franeker. Hotze wordt geboren op 29 november 1793 te Harlingen[3], studeert in Groningen, heeft dan een praktijk in Zuidhorn; Het gezin verhuist ná augustus 1821 naar Marken (NH) , waar de jonge arts overlijdt op 1 november 1826. Grietje keert daarop terug naar Zuidhorn.

Kinderen (op één na allen in Zuidhorn geboren)

·        Roelfje Heslinga, geboren 25 mei 1820  – overleden 13 oktober 1885 te Warnsveld

·        Trijntje Heslinga, geboren 29 augustus 1821  – overleden 30 augustus 1867 te Assen

·        Harm Sikkens Heslinga, geboren te Marken, 24 juni 1826 – overleden 8 maart 1894 te Groningen, bakker


·        Tonnis 1, geboren 25 oktober 1829, overleden  29 juni 1830

·        Tonnis 2, geboren 8 april 1832, overleden 15 april 1904, zie verderop

·        Lucretia Sikkens, geboren 19 maart 1833, overleden 3 augustus 1834

·        Wiert Willem, geboren 5 augustus 1834, overleden 14 november 1886 te Amsterdam, broodbakker, commissionair

·        Jakob, geboren 20 juli 1835, overleden 12 januari 1909 te Groningen – bakker van beroep

·        Lucretia, geboren 7 januari 1837, overleden 30 november 1905 te Groningen

·        Eikolina, geboren 7 januari 1837, overleden 20 juli 1837

·        Geert Willem, geboren 13 mei 1839, overleden 25 juli 1839



Mulder, Tonnis (1832 – 1904) wagenmaker te Zuidhorn

Gehuwd te Appingedam op 10 juli 1856 met

Martje Derks Smit, geboren 24 februari 1824 te Wirdum, gemeente Garreweer, overleden 13 juni 1910 te Zuidhorn

Kinderen (allen geboren te Zuidhorn)

                 Grietje, 26 oktober 1857 – 5 mei 1858

                 Reinardus, 15 oktober 1863 – Sneek, 21 december 1935 ; is o.a. notaris te Medemblik en Sneek

                 Dirk (Derk), 9 december 1865 – Den Haag, 2 januari 1921, werkt o.a. als rijksklerk te ‘s     Gravenhage

                 Jan, 23 januari 1869 – 8 januari 1908 (zie hieronder)

                 Aafke, 10 mei 1872 – 23 december 1872


Mulder, Jan (1869 – 1908), wagenmaker te Zuidhorn

Gehuwd op 1 april 1905 te Leek met

Fokelina Lutgerdina Koops, geboren te Oostwold (Leek) op 24 juni 1875, overleden te Groningen op 15 juni 1937


·        Tonnis Hendrik, geboren 22 november 1906, overleden 18 juni 1907


Nabring, Geert Arents (1795 - 1871 ), los werkman / werkloze

Geboren 14 januari, gedoopt 8 februari 1795 te Zuidhorn als zoon van Arent Renzes Nabring, timmerman, en Wendelke Aikes , overleden 18 juni 1871 te Zuidhorn

               Op 31 december 1824 te Zuidhorn gehuwd (een ‘moetje’) met

Grietje Jakobs Bos, geboren 6 april,  gedoopt 14 april 1799 te Zuidhorn als dochter van Jakob Bouwes Bos, timmerman, en Trijntje Jannes; overleden te Zuidhorn op 15 december 1859

Kinderen (allen geboren te Zuidhorn)

·        Arent, geboren 20 april 1825, overleden 22 april 1825

·        Jakob, geboren 20 april 1825, overleden 25 mei 1898 te Aduard, wolkammer

·        Renze Arents, 8 januari 1828, overleden 6 oktober 1859 te Zuidhorn, arbeider

·        Aike, geboren 14 november 1831, overleden 1 mei 1914 te Zuidhorn, arbeider

·        Pieter, 8 maart 1835, overleden 20 november 1885 te Zuidhorn, barbier

·        Wendelke, 28 oktober 1841, overleden 21 januari 1892, huishoudster


[intervallen tussen geboorten suggereren miskramen]



Offeringa, Gurbe Jochums, (1814 – 1869)

Geboren te Drachten op 17 november 1814 als zoon van Jogchum Geerts (Offringa), Grofsmid, en Aaltje Egberts (van Weemen), overleden op 17 juli 1869 te Zuidhorn

Gehuwd te Zuidhorn op 7 juni 1840 met

Egbertje (Pieters) Zuidema, geboren op 6 december 1821 te Zuidhorn als dochter van Pieter Jans Zuidema, arbeider, en Janna Jochums, overleden te Zuidhorn op 21 juni 1871


·        Johanna, geboren 10 oktober 1841, overleden 2 december 1902 te Groningen

·        Jogchum, geboren 3 februari 1843, overleden op 18 januari 1923 te Zuidhorn

·        Aaltje, geboren 5 maart 1844, overleden op 6 juni 1869 te Zuidhorn, naaister

·        Harmina, geboren 5 september 1846, overleden 26 januari 1927 te Leiden

·        Martha, geboren 7 november 1847, overleden op 10 februari 1921 te Zuidhorn

·        Pieter Jan, geboren 16 september 1849, overleden 28 augustus 1920 te Groningen

·        Auwina, geboren 21 maart 1852, overleden 16 augustus 1919 te Amsterdam

·        Trijntje, geboren 28 april 1853, overleden 22 juli 1854 te Zuidhorn

·        Jantje, geboren 13 juli 1854, overleden 12 april 1909 te Delft

·        Geertruida, geboren 7 juni 1856, overleden 10 augustus 1929 te ’s Gravenhage

·        Bernard, geboren 26 augustus 1857, overleden 14 september 1857 te Zuidhorn

·        Bernard, geboren 9 maart 1859, overleden 26 januari 1933 te Groningen, timmerman

·        Gurri, geboren 25 augustus 1861, overleden 2 september 1938, Grand Rapids, Kent, MI (USA)

·        Egbertus, geboren 10 juni 1863, overleden op 1 mei 1917 te Zutphen, schilder

·        Trijntje, geboren 24 december 1864, overleden 16 augustus 1865 te Zuidhorn


Poppema, Hindrik Tonnis, verwer, glazenmaker, winkelier te Zuidhorn

Geboren 18, gedoopt 29 augustus 1802 als zoon van Tonnis Harms en Pieterke Berends, overleden 7 mei 1862 te Zuidhorn

Op 29 augustus 1835 gehuwd met

Jantje Tonnis Mulder, dienstmaagd (zie hierboven: Tonnis Reinders)


·        Pieterke Tonnis Poppema, geboren 17 februari 1840 te Zuidhorn, overleden 8 maart 1873 te Zuidhorn

·        Tonnis Poppema, geboren 14 augustus 1841 te Zuidhorn, overleden 23 november 1900, Huisschilder van beroep

Priet, Hendrik (1888 – 1963), koperslager en gangmaker te Zuidhorn

geboren te Bedum , 1 augustus 1886, overleden te Zuidhorn 21 mei 1963

gehuwd op 20 mei 1911 te Bedum met

Klazina van Olm, geboren te Bedum op 24 juni 1886, overleden te Groningen, 17 november 1952.


                 Jakob Willem (‘Job’) Priet, geboren 14 februari 1912 te Zuidhorn, overleden Zuidhorn, 10 september 1967

                 Stijntje Aaltje Priet, geboren 31 oktober 1914, overleden Groningen, 1 april 1997

                 Hillechien Heika Priet, geboren 13 mei 1916, overleden 2 juni 1993 te Groningen


Reepsholt, Arent Gerrits  (1773 – 1854), kleermaker te Zuidhorn

Samen met zijn zus Trijntje gedoopt op 29 augustus 1773 te Niehove, gemeente Oldehove,  als tweeling van Gerrit Arends van Lutjegast en Deeltje (Dietje) Ubels van Noordhorn - overleden 18 juli 1854 te Zuidhorn

Gehuwd te Zuidhorn op 15 april 1798 met

Hillechien (Hilligje) Lammerts, gedoopt 23 meert 1766 te Assen als dochter van Lamert Janssen en Jantje Everts - overleden 9 januari 1848 te Zuidhorn


                 Lammert, gedoopt 21 september 1800 te Zuidhorn, vermoedelijk als zuigeling overleden

                 Gerrit, geboren 13, gedoopt 28 december 1801 te Zuidhorn, overleden vóór 1804

                 Gerrit, geboren 12, gedoopt 25 december 1804 te Zuidhorn, overleden 24 april 1854 te Zuidhorn. Gerrit is enig kind en hoeft daarom niet in dienst. Hij trouwt wel, maar laat geen kinderen na en overlijdt nog vóor zijn vader.


Rozema, Jan (1893 -  ), wagenmaker

Geboren 21 december 1893 te Garmer bij Slochteren

               Gehuwd op 26 maart 1926 te Zuidhorn met

               Rika Bos, geboren 24 augustus 1894 te Zuidhorn


·        Hillechien Renske, Zuidhorn, 24 april 1927, overleden te Sappemeer, 19 januari 1917

·        Matthëus Lambertus, Zuidhorn 13 juli 1931, overleden?


Rozema, Jans (1899 – 1980) Wagen- en carrosserie-bouwer

geboren 25 januari 1899 te Scharmer, Slochteren, overleden 28 mei 1980 te Zuidhorn.

Gehuwd op 6 juni 1929 te Zuidhorn met

Niesjen Huizinga, geboren 24 juni 1901 te Zuidhorn, overleden 22 juni 1978 te Zuidhorn


·        Albertje Renske, Zuidhorn, 21 maart 1931, overleden?


Van de Vries, Kornelis Aries (Cornellis Aris, Arys; ?1740 – 1815), Wagenmakersknecht te Drogeham, Wagenmaker te Zuidhorn

Geboren ?1740 te ?Drogeham, Achtkarspelen (Fr.), overleden 2 juli 1815 te Zuidhorn. Van huis uit doopsgezind, op 9 april 1784 als volwassene gedoopt in de Hervormde Kerk te Zuidhorn.

Gehuwd  op 11 september 1774 te Drogeham (proclamaties 28 augustus en 4 september) met

Sijke Klazen (Sieke, Syke Klaassen), geboren op 29 januari, gedoopt op 14 februari 1745 Suawoude (Fr.), als dochter van Klaas Bouwes en Marijke Wierds, overleden 1 augustus 1826 te Zuidhorn


·        Geeske, gedoopt 15 oktober 1775 te Zuidhorn, overleden?

·        Marieke, gedoopt 19 februari 1778 te Zuidhorn, gehuwd november 1808, overleden?

·        Tijtje geboren december 1781, gedoopt 13 januari 1782 (‘zijnde nu in de vijfde week’) te Zuidhorn, overleden vóór 1785

·        Tietje Cornelis, gedoopt 20 maart 1785 te Zuidhorn overleden 2 september 1854 te Groningen

·        Klaas Cornelis, geboren 12 april, gedoopt 4 mei 1788 te Zuidhorn, overleden 11 november 1829 te Zuidhorn (zie hieronder)


Van de Vries, Klaas Kornelis (1788 - 1829), Wagenmaker te Zuidhorn

               Gehuwd op 1 november 1811 met

Anje Eppes Neven, geboren in augustus, gedoopt op 6 september 1789 te Noordhorn als dochter van Eppe Willems (Neven) en Meiske Hindriks, overleden 11 januari 1841 te Zuidhorn


·        Kornelis, geboren 18 mei 1812, overleden 6 augustus 1844 te Zuidhorn, wagenmaker

·        Eppe, geboren ?1814, overleden 14 december 1845 te Zuidhorn, smidsknecht

·        Arijs (Aries), geboren 1 augustus 1816, overleden 22 juni 1854 te Zuidhorn, wagenmaker

·        Sijke, geboren 7 februari 1819, overleden 8 januari 1841 te Zuidhorn

·        Maisina, geboren 8 juli 1821, overleden 28 juli 1849 te Groningen

·        Klaas, geboren 27 september 1823, overleden 3 mei 1850 te Zuidhorn, wagenmaker

·        Willem, geboren 23 maart 1826, overleden 13 februari 1829



Van de Vries, Aries (Arijs, Arys; 1816 – 1854), wagenmaker te Zuidhorn

Gehuwd ( een ‘moetje’) op 25 augustus 1839 met

Jantje Sipkens, geboren 31 augustus 1812 te Den Ham, gemeente Aduard als dochter van schoolmeester Sibe of Sijbe Sipkes Sipkens uit Twijzel en Geertje Jacobs Meijer, overleden te Zuidhorn 15 december 1849

Hertrouwt op 21 juni 1854 met

Geeske Jannes Zuidema, geboren 11 februari 1831 te Oldenhove, overleden 7 juni 1898. Zij heeft twee jaar eerder van hem een kind gekregen. Hij overlijdt een dag na de bruiloft, mogelijk door suïcide. Geeske hertrouwt daarna tweemaal, te weten op 17 mei 1856 met Hindrik Uiltjens en op 7 mei 1865 met Jan Harkema


Kinderen 1e huwelijk

·        Siebertus (ingeschreven als ‘de Vries’), geboren 6 november 1839 te Zuidhorn, overleden??

·        Gezina, geboren ? april 1842, overleden 14 februari 1843

·        Gezina, geboren 20 januari 1844, overleden 11 september 1845

·        Klaas, geboren 14 augustus 1846, overleden 14 september 1847

·        Klazina, geboren 24 juni 1848, overleden 21 juni 1849

Kind 2e huwelijk:

·        Jan, geboren 1 mei 1852 (gewettigd bij huwelijk in 1854), gehuwd 2 juni 1881 met Anna Jonkman, overleden te Boxtel, 31 oktober 1931


Woldijk, Jurjen Jurjens (1775 – 1836) schoenmaker & leerlooier te Zuidhorn, zevende kind, vijfde zoon kind van Jurjen Jans, schoenmaker te Zuidhorn en Annechien Pieters[4]

geboren 13 augustus, gedoopt 27 augustus 1775 te Zuidhorn, overleden op 22 juli 1836 te Zuidhorn

Gehuwd op 18 november 1824 met Geertje (Willems) Koning uit Groningen, gedoopt 10 april 1798 te Groningen als dochter van Willem Koning uit Lehr (Ostfriesland) en Johanna Emmen van Groningen, wonende aan de Zwanestraat – overleden 7 november 1875 te Haren


                 Jurjen, geboren 11 april 1827, overleden 24 oktober 1866 te Groningen, vuilnismenner

                 Johanna Geertruida, geboren 2 maart 1829, overleden 8 april 1904 te Groningen

                 Willem, geboren 25 november 1835, overleden 26 juni 1901 te Bedum, arbeider


Geertje Koning hertrouwt 12 juli 1837 met Berend Cornelis Bakker uit Niehove, gemeente Oldenhove (gedoopt 25 januari 1805, overleden 30 september 1881 te Haren); van hem krijgt zij op 41-jarige leeftijd nog een dochter:

                 Anna Bakker, geboren 18 april 1839 te Zuidhorn, overleden 20 maart 1920 te Haren

[1] Wibbe is doopsgezind, Martje gereformeerd; zij laat de kinderen gereformeerd dopen; hij gaat later, op 28 maart 1790, naar de gereformeerden over.

[2] Ingeschreven in 1813 als dochter van Teunnis Reinders Smit (!), timmerman; wordt bij naamaanneming 1826 genoemd als jongste dochter en heet bij huwelijk (1838) Aaltje Tonnis Mulder

[3] Zie: akte van bekendheid Hotze Dirksz Heslinga, huwelijksbijlagen Zuidhorn, 1818, dossier 12, akte 1.

[4] Vader Jurjen is gereformeerd, moeder Annechien (Annechijn, Annegien, Annegje, Annigje,) dopers; zij gaat op 28 augustus 1774 over naar de gereformeerde kerk.